De reizende tentoonstelling ‘Romeinse kust’, over het leven van Friezen, Romeinen en andere bewoners aan de kust in de Romeinse tijd, komt naar Scheveningen. Deze tentoonstelling heeft eerder in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en in Huis van Hilde in Castricum gestaan en zal vanaf 22 april tot en met 15 oktober te zien zijn in Muzee Scheveningen.

 

Bronzen viziermasker
Bronzen ruitermasker, 80-125 na Chr., uit de polder Roomburg bij Leiden.
Collectie: Erfgoed Leiden en Omstreken. Foto Rijksmuseum van Oudheden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De noordelijke grens van het Romeinse Rijk, de Limes, liep langs de Rijn, dwars door wat nu Nederland is. Ten noorden daarvan leefden vrije inheemse stammen, waaronder de ‘Frisii’ die redelijk onafhankelijk bleven. Ten zuiden van de Limes was de lokale bevolking onderworpen aan de Romeinen. In de tentoonstelling maakt de bezoeker een virtuele wandeling langs de kust van Texel tot Zeeland, zo rond 200 na Christus. Uiteenlopende objecten geven een indruk van het leven van zowel inheemse bewoners als Romeinen. Er zijn gebruiksvoorwerpen te zien zoals kookpotten, weefgewichten en dobbelstenen, en ook fraai versierd wapentuig, godenbeeldjes, handelswaar en kostbaarheden zoals ringen en andere sieraden.

Voor de Romeinen was het kustgebied van belang voor de handel en militaire strategie. Ze bouwden er forten, legden kanalen en havens aan en organiseerden de scheepvaart. Maar hoe woonden de oorspronkelijke bewoners hier eigenlijk, en wat brachten de Romeinse nieuwkomers hen? De ‘Frisii’ bijvoorbeeld hielden zich vooral bezig met hun huis, haard en vee. Pas in de tweede eeuw kwam er wat handel met de Romeinen op gang en leverden ze ook soldaten voor de Romeinse legers. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de muntschat van Schagen, vermoedelijk de soldij van een naar huis teruggekeerde soldaat.

De fraaie archeologische vondsten komen uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden en uit musea in de kustregio. Onder de topstukken het prachtige bronzen viziermasker, dat in 1996 in de polder Roomburg bij Leiden is gevonden in de zogenaamde ‘gracht van Corbulo’. Romeinse ruiters droegen zulke pronkmaskers tijdens toernooien. Maquettes en ‘artist impressions’ van forten, schepen en havens brengen het leven bij het water in beeld.

De afdeling Archeologie van de gemeente Den Haag stelde een replica van een Romeinse mijlpaal beschikbaar en ook de zilverschat, die in november 2014 werd gevonden bij de opgraving voorafgaand aan de aanleg van de Rotterdamsebaan. De schat bestaat uit meer dan honderd munten uit de Romeinse tijd en uit enkele zilveren sieraden.

Dat er in de omgeving van Den Haag met enige regelmaat Romeinse vondsten worden gedaan, is niet verwonderlijk. Immers, in de tweede eeuw van onze jaartelling was Forum Hadriani – op de plek van het huidige Voorburg – de noordelijkste Romeinse stad van het Europese vasteland, met in de wijde omtrek nog talrijke andere nederzettingen.

Bij de tentoonstelling hoort een rijk geïllustreerd boekje (€ 9,95). Ook is er een museumles gemaakt voor het voortgezet onderwijs.

De tentoonstelling Romeinse kust is ontwikkeld door het Rijksmuseum van Oudheden en Hazenberg Archeologie in samenwerking met de drie kustprovincies Noord-Holland, Zuid-Holland en Zeeland en de archeologen van het samenwerkingsverband de Romeinse kustwacht. De tentoonstelling is mogelijk gemaakt door het Mondriaanfonds.

 

 

Schatvondst, gedaan in 2014 bij opgravingen ter plaatse van de toekomstige Rotterdamse-baan. Foto afdeling Archeologie gemeente Den Haag.